To będzie post o zmaganiach Maćka z mową. Przy pomocy speach language patalogist.

Pisałam już o tym kilkakrotnie, bo temat Maćka mowy spędzał (nie tylko) mi sen z powiek od początku naszego przyjazdu do Vancouver. Trochę uporządkuję wspomnienia w tym wpisie, na wypadek jakby zajrzał tu ktoś z podobnym problemem. Proszę tylko nie traktować naszej historii jako wykładni medycznej prawdy absolutnej. To spisane doświadczenia z speach language patologist czyli logopedą.

Historia, więc najpierw polski.

Przyjechaliśmy do Kanady, zanim Maciek zaczął w pełni mówić po polsku. Miał wtedy 2,5 roku. Jego mowa nie była rozwinięta, jego sposób opisywania świata, komunikacji z innymi w zasadzie ograniczał się do pojedynczych słów. Martwiło mnie to, ale nieprzesadnie, chociaż mając tyle lat, Krzyś już śpiewał i komunikował się sprawnie. Maciek okazał się być tym, który swoje zdanie wyrazi później (late talker).

Podczas przypadkowej rozmowy z kanadyjską mamą dowiedziałam się, że w okolicy jest klinika, w której mogą Maćka zbadać i w razie konieczności zalecić terapię mowy. Więc postanowiliśmy nie czekać, jak sytuacja się rozwinie, tylko zacząć działać. To był przełom roku 2014 i 2015.

Fakt, że Maciek mówił niewiele, spowodował, że jeszcze w Polsce miał badanie słuchu. Powtórzyliśmy to badanie także w Kanadzie (bezpłatnie, czekaliśmy około 2 tygodnie, wyniki zostały przesłane pocztą do nas i do logopedy). Z uszami i słuchem wszystko w porządku.

Nie zna polskiego? To z angielskim będzie nielekko.

Podczas pierwszej wizyty logopedka zrobiła nam wywiad i powiedziała, co następuje. Otóż wbrew mojemu przekonaniu, że Maciek złapie angielski szybciej niż Krzysiek, jest zupełnie inaczej. Maćkowi jest dużo trudniej nadgonić z angielskim do poziomu native speaker, ponieważ przyjechał do Kanady bez przyswojenia sobie całego polskiego. Jego polski nie był taki rozwinięty, żeby mógł dokonać tranzycji na angielski. Co więcej było mu trudniej ruszyć z mową w ogóle, ponieważ te części mózgu odpowiedzialne za mowę wciąż się rozwijały, w miarę jak rósł z niemowlaka do przedszkolaka. W dodatku poszedł do kanadyjskiego przedszkola, co oznaczało, że ma mniej o 40 godzin tygodniowo polskiego niż jego rówieśnik w Polsce.

To było dla mnie zaskoczenie. Myślałam bowiem, że im mniejsze dziecko i im więcej styczności z drugim, trzecim językiem, tym łatwiej i szybciej zacznie mówić. Otóż nie zacznie. Najpierw musi poznać dobrze jeden język, swój, ojczysty, żeby potem łapać szybko drugi. Maciek był przez 40 godzin w tygodniu otoczony tylko angielskim, czyli automatycznie pozbawiony tych 40 godzin polskiego, a to spowalnia jego rozwój mowy. Godzina, dwie, obcego języka, to nie robi wielkiej różnicy, ale już podział po połowie tak. Jesteśmy tego przykładem.

Zaczęliśmy zajęcia z logopedką jakoś na wiosnę. Były to sesje jednogodzinne, raz w tygodniu, na których Maciek pracował z terapeutką mowy w towarzystwie Kuby. Uwielbiał te zajęcia, uwielbiał logopedkę, do teraz pamięta jej imię, drogę do przychodni. Zajęcia polegały na powtarzaniu słów angielskich, ćwiczeniu wymowy specyficznych głosek angielskich, nazywaniu rzeczy i interakcji podczas zabaw. Chłopaki chodzili do Kelly przez 3 miesiące.  W domu ćwiczyliśmy z materiałami z zajęć (kolorowe wydruki na pojedynczych kartkach), jednocześnie czytając polskie książeczki.

A potem Maciek pojechał do Polski na dwa miesiące.

100% polskiego. I sporo angielskiego.

Po wakacjach w Polsce, gdzie był przez cały czas otoczony tylko polskim, Maciek mówi po polsku. Buduje zdania z trzema, czterema wyrazami, odmienia czasowniki i przymiotniki polskie, potrafi nawet dostrzec humor językowy. Śpiewa po polsku. Wymawia typowe dla polskiego głoski (np. t bez wkładania języka między zęby, które wcześniej brzmiało jak angielskie th).

Co więcej, Maciek mówi też po angielsku. Po dwóch, trzech tygodniach od naszego powrotu do Vancouver, po ponownym przyzwyczajeniu się do przedszkola, okresie trudnym, Maciek rozmawia po angielsku.

I to jest jeszcze raz dowód na to, że żeby mówić dobrze w drugim języku, trzeba najpierw mówić dobrze w pierwszym. Po angielsku mówi zdania trzywyrazowe, reaguje na polecenia i wyraża prośby typu More water please, John, come here, Look at me. W zabawie z kanadyjskimi dziećmi płynnie przechodzi na angielski. I śpiewa też 🙂 Nie umiem określić, czy jego akcent angielski jest poprawny, ale raczej nie odbiega od wymowy innych dzieci. W domu czasami czytamy po angielsku, czasami oglądamy po angielsku, ale mówimy między sobą tylko po polsku.

Co dalej?

Po wizycie kontrolnej na początku grudnia wiemy, że wszystko jest jak w najlepszym porządku, i na najlepszej drodze. Dostaliśmy obszerny raport, a w nim np. informację, że wymawia angielskie th jak f, bez wkładania języka między zęby! (najwyraźniej nie da się na tym etapie mówić prawidłowo po polsku t i po angielsku th).

Nie ma potrzeby chodzić na dodatkowe zajęcia logopedyczne. Następna wizyta kontrolna za pół roku, pielęgniarka zadzwoni i umówi termin.

Maciek kontynuuje rozmawianie po angielsku w przedszkolu, a w domu po polsku.

I świetnie rozumie, że są dwa osobne języki. Na dowód angedotka:

Kuba odprowadza Maćka do przedszkola.

Zdejmując kurtkę, Maciek mówi do niego: Tato, ja teraz będę mówił po angielsku. 

I zwracając się w stronę kolegów: Hello, everybody !!!

🙂

I jeszcze na koniec: Za standard przyjmuje się tutaj, ze obcojęzyczny 2-, 3-latek, po przyjeździe do Kanady, potrzebuje około 5 lat, żeby poziomem angielskiego dorównać rodzimemu użytkownikowi języka. W przypadku dzieci, które wyemigrowały w starszym wieku, czyli np. jak nasz Krzyś, taki poziom na ogół osiąga się po 2 latach.

Zdjątko z gatunku: Gimnastyka buzi i języka

gimnastyka buzi i języka

Jest dobrze. Pozdrawiamy wszystkich serdecznie.

I na koniec dziękujemy raz jeszcze Cioci Dorocie – bez Ciebie byłoby nam znaczniej trudniej !

[symple_box color=”blue” fade_in=”false” float=”center” text_align=”center” width=””]Podobało się? Kliknij w ikonki poniżej i podziel się z innymi. Wtedy wiemy, o czym chcecie czytać.[/symple_box]

PODZIEL SIĘ

Żeńska część Kanada się nada. Rządzę się i piszę, ale i tak największą robotę odwalają chłopaki. Bo inspirują.

  • Justyna Walczak

    A tak z ciekawości – czy szukaliście polskiego logopedy? Oczywiście nie teraz, gdy Maciek już się rozgadał, tylko po przyjeździe do Kanady?
    Jestem polskim logopedą, od jakiegoś czasu mieszkam w UK i tutaj mam to szczęście, że ze względu na liczną Polonię mogę pracować w zawodzie. Zastanawiam się nad emigracja do Kanady i jestem ciekawa, czy jest jakaś szansa na to, żeby nadal mieć choćby minimalny kontakt z pracą jako logopeda.

    • Cześć Justyna ! Nie szukaliśmy polskiego logopedy, bo mamy w rodzienie. Więc konsultacje były Skypowe 🙂 Ale moim zdaniem polski logopeda jest zawsze potrzebny na emigracji. Często zaglądam na bloga: http://bilingualhouse.com/ i czytam, jak mogę pomóc chłopakom. Tutaj znam wiele dzieci kanadyjskich, które chodzą do logopedy, za to żadnego małego Polaka w wieku Maćka. Więc nie wiem, czy ktoś z Polonii korzystał z polskiego logopedy na miejscu. Gdybyśmy nie mieli Cioci Doroty, na pewno szukałabym takiego w Vancouver. Możesz się zapytać o zainteresowanie na grupach facebookowych (Polki w Kanadzie na przykład).

      • Justyna Walczak

        Dziękuję Kasiu!
        Tak troszkę myślałam, że mogliście mieć zdalną pomoc – podziękowania dla Cioci Doroty 😉 odkryłam Wasz blog dopiero wczoraj i jeszcze nie zdążyłam przeczytać go „od deski do deski”.

  • Bardzo ciekwe! Mam nadzieję, że chłopaki już mówią super w dwóch językach. Ciekawe jest dla mnie też stwierdzenie, że najpierw trzeba poznać jeden język, żeby lepiej mówić w drugim. Lingwista, z którym rozmawiałam powiedział mi, że to niepotrzebne i dla dzieci, które przyswajają dwa języki na raz (moje dziecko urodziło się w USA i mówi po polsku i angielsku). Wiesz coś więcej na ten temat? Gdzie szukać materiałów? Pozdrawiam!

    • Cześć Maju 🙂 O materiałach nic nie wiem niestety, tak nam mówiła tutejsza logopedka, podpierając się nie zawsze dla mnie zrozumiałą terminologią medyczną. Chodzi o rozwój mózgu odpowiedzialny za mowę w ogóle. Ta część się u małego dziecka rozwija i uczy się ono mowy (pierwszego języka) przez 100 % swojego czasu. I po jakimś czasie mówi. A jak nie ma tych 100 % na początku, to zaczyna mówić później. Język drugi z automatu jakąś część tego czasu zabiera, angażuje, opóźnia. Postaram się przejrzeć w wolnej chwili raport medyczny od logopedki, może tam są jakieś dane bibliograficzne.
      Nie wiem, czy zawsze tak to jest, czy nasza sytuacja była taka, też myślałam, że zacznie mówić i mieszać oba języki jednocześnie. Maciek nie miesza języków, u niego wiodący jest polski, a jako drugi angielski, w którym się dogada, ale nie mówi tak chętnie i dużo jak po polsku. Śpiewa w obu językach tak samo dużo 🙂
      Bardzo ciekawy jest ten temat nauki języków, fajnie, że go poruszyłaś na swoim blogu. Sporo można by też napisać o starszych dzieciach, które wyjeżdżają z Polski bez dobrej znajomości języka, jak im pomóc, jak ich rodzice mają z nimi pracować. Bo bez bezustannego ćwiczenia się nie obędzie.
      Pozdrawiam serdecznie 🙂

      • Super! Dziękuję Ci bardzo za odpowiedź! Będę badać temat. Na razie mój maluch miesza, ale nie można jeszcze tego nazwać mówieniem, więc zobaczymy za jakiś czas. W domu mówimy po polsku. Pozdrawiam Cię serdecznie i czytam wszystko powoli.